Papara'nın Yükselişi: Türkiye'nin En Büyük Fintechinin Ardındaki Rakamlar

Türkiye'nin dijital ödeme devrimi hakkında herhangi bir sektör raporundan ya da konferans konuşmasından daha fazlasını anlatan bir gösterge var: platformun 20 milyonun üzerindeki kullanıcısına yayılan Papara hesaplarında herhangi bir günde tutulan tahmini toplam bakiye milyarlarca TL'yi buluyor; bir fikir vermesi açısından bu rakam, birçok orta ölçekli Türk bankasının toplam mevduatını geçiyor. Papara, Türkiye'nin en büyük fintech şirketine tesadüfen dönüşmedi. Gerçek kitlesel benimsenmeyi başaran (uygulamanın yenilik olmaktan çıkıp altyapıya dönüştüğü türden bir benimsenme) tüketici ödeme platformunu inşa ederek başardı bunu. Fatura ödemeleri, kişiden kişiye transferler, çevrimiçi alışveriş, gig çalışanları için maaş avansları: Papara, Türkiye'nin 35 yaş altı nüfusunun önemli bir kesimi için kendi parasını yönettiği birincil araç haline geldi. Şirketin kendi açıklamalarına dayanan 20 milyonun üzerindeki kullanıcı rakamı, Türkiye'nin genç yetişkin nüfusunun önemli bir bölümünü temsil ediyor.

Bu bakiyelerin ardındaki hazine mekaniği ayrıntılı incelemeyi hak ediyor; çünkü e-para platformlarının küresel ölçekte nasıl gelir ürettiğini açıkça ortaya koyuyor. Papara'nın raporlanan float verileri, kamuya açık mevduat faizi verileriyle çapraz karşılaştırıldığında, müşteri bakiyelerinin gecelik repo anlaşmalarına, kısa vadeli devlet tahvillerine ve vadeli mevduatlara yatırıldığı görülüyor. 2024'ün büyük bölümünde ortalama gecelik faiz oranlarının yüzde 40'ın üzerinde seyrettiği göz önüne alındığında, milyarlarca TL'lik float üzerindeki brüt getirinin önemli boyutlara ulaştığı açıktır. Papara'nın raporlanan finansal açıklamaları, işletme geliri olarak kaydedilen önemli tutarda ayrıştırılmış fonlardan faiz geliri bildiriyor. Bu durum ne alışılmadık ne de gizli; dünyadaki her önemli e-para kuruluşunun standart iş modelidir. PayPal, 2023 yılının tamamında müşteri bakiyelerinden yaklaşık 480 milyon dolar faiz ve yatırım geliri elde etti. Londra borsasında işlem gören ödeme şirketi Wise ve Revolut, 2023 ve 2024'teki yüksek faiz ortamında müşteri bakiyeleri üzerindeki faiz gelirinin önemli bir gelir kalemi haline geldiğini raporladı. Papara'nın inşa ettiği şey, başka bir deyişle, bir düzen değil; küresel düzenleyicilerin inceleyerek büyük ölçüde tüketici koruma gereklilikleriyle uyumlu bulduğu türden bir hazine operasyonuydu.

TMSF'nin Mayıs 2025'te Papara'ya kayyum ataması bir anlamda kesinti niteliği taşıyordu. Öte yandan, tasarlandığı şekilde işleyen bir sistemin ürünüydü. Türkiye Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'nun mali kuruluşların kontrolünü üstlenmek için köklü mekanizmaları var ve geçiş düzenli biçimde gerçekleşti: müşteri bakiyeleri erişilebilir kaldı, ödeme işlemleri devam etti ve platformun 20 milyonun üzerindeki kullanıcısı önemli bir hizmet kesintisi yaşamadı. Papara ölçeğinde bir kurumun, banka hücumu yaşanmadan, ödeme dondurulmadan ve önemli bir tüketici kaybı olmadan devlet denetimine alınabilmesi, Türkiye'nin fintech düzenleyici çerçevesinin olgunluğuna ilişkin başlı başına bir ifade. Bundan sonrasına yönelik sorular ise belirleyici öneme sahip. TMSF'nin float getirisini kullanıcılara aktarıp aktarmayacağı, saklama bankası düzenlemelerini yeniden yapılandırıp yapılandırmayacağı ya da platformu sonunda özel mülkiyete iade edip etmeyeceği, Türk fintechinin bir sonraki bölümünü şekillendirecek. Ama temel başarı çoktan netleşti: Türkiye, 20 milyonun üzerinde kullanıcısı ve milyarlarca TL bakiyesi olan bir dijital ödeme platformu inşa etti; gerçek işlemleri gerçek insanlar için işleyen, geleneksel bankacılık sektörünün karşılamakta yavaş kaldığı bir ülkedeki dijital finansal hizmetlere yönelik talebin derinliğini gözler önüne seren bir platform. Rakamlar hikâyeyi anlatıyor ve rakamlar olağanüstü.